Educatie is bepalend voor hoe de toekomst eruit zal zien. Het verschil tussen een duurzame of chaotische toekomst zal door het onderwijs gemaakt worden. Voor een duurzame toekomst zal er een verandering in denken nodig zijn. Het huidige onderwijs is echter functioneel en informatief, gericht op socialisatie (in de zin van conformering; aanpassing aan en inpassing in de huidige maatschappelijke situatie) en beroepsdoeleinden. Aan de uitdaging van duurzaamheid wordt niet of nauwelijks aandacht besteed. Door het ecologisch, participatief wereldbeeld in termen van "geheel systeem denken" uit te leggen, wordt het verschil tussen een ecologische en een mechanistische benadering verduidelijkt. "Geheel systeem denken" omvat, verbindt en integreert de drie aspecten van het paradigma: ethos (normatief aspect), eidos (beschrijvend aspect) en praxis (praktijk aspect) die de heelheid weerspiegelen. Deze drie onderling verbonden niveaus kunnen ook in een ecologisch educatief paradigma onderscheiden worden. Ten eerste het niveau van ecologisch denken als basis voor een totaal educatief paradigma (ethos), waardoor er een heroriëntatie en herbezinning plaatsvindt op het doel van onderwijs (theorie, onderzoek en praktijk) en de relatie ervan met de bredere sociale omgeving en de biosfeer. Dit betreft het gebied van de kernwaarden. Ten tweede het niveau van organisatie en bestuur van de leeromgeving (eidos), waar het "geheel systeem denken" verandering op gang kan brengen in organisatie-ethos en organisatievormen, in curriculum, verborgen curriculum, theorie, de relatie tot gemeenschap etc. Het betreft hier het gebied van curriculum, evaluatie / beoordeling en bestuur en gemeenschap. Ten derde het niveau van onderwijs en pedagogie (praxis), waar de geheelsysteem benadering zijn weerslag kan vinden in onderwijs- en leermethodes. In de participatieve leer- en lesstijlen zijn zowel leraar als leerling betrokken in het geheelsysteem denken. Het betreft hier het gebied van lesgeven en leren.
Deze bundel bestaat uit twee teksten, met ieder een eigen perspectief. Beide perspectieven zijn bedoeld om de achtergrondideeën bij een onderwijsvisie te schetsen. Deze visie verheldert de basis achter het begrip ecologische intelligentie zoals beschreven door Stephen Sterling. De twee samenvattingen die u in deze reader kunt lezen, zijn geschreven op basis van: 'Sustainable education. Revisioning learhing and Change' (Stephen Sterling, 2001). Stephen Sterling's 'Ecological inteUigence; viewing the world relationally' zoals gepubliceerd in: The Handboek of Sustainabüity Literacy. Edited by Poppy ViUiers-Stuart and Arran Stibbe. University of Brighton (2009) is integraal opgenomen in deze reader.
