Eindexamenscriptie van Renee Goedhart studente aan het Nederlands Wetenschappelijk Instituut voor Toerisme en Recreatie te Breda. Al veel onderzoek is gedaan naar het functioneren van bezoekerscentra. Eén conclusie is dat voor een verbetering van dit functioneren een
deskundigheidsbevordering van het personeel nagestreefd dient te worden.
Dit betreft met name de beheerders van de bezoekerscentra en hun vaste medewerkers met een publieksgerichte functie, ofwel de publieksbegeleiders. Zij behoren kennis te hebben van de voorwaarden tot publieksbegeleiding, van inhoudelijke en meer technische zaken. Publieksbegeleiders stellen zich ten doel het publiek te informeren over zijn mogelijkheden om een natuur- en recreatiegebied te bezoeken; effectief gebruik te laten maken van deze gebieden om die gebieden te behouden; inzicht bij te brengen in het belang van natuur en landschapsbehoud in het algemeen en het publiek te weren uit gebieden met een geringe draagkracht. Dit laatste doel maakt dat publieksbegeleiding meer dan voorlichting is. Toch kan gebruik gemaakt worden van de theorie rond voorlichtingskunde voor publieksbegeleiding. Vooral wat het bepalen van doelen, doelgroepen en benaderingswijzen van de doelgroepen betreft, kan gesteund worden op deze theorie. De mogelijk te hanteren methodieken en de vele middelen, die hierbij ter beschikking staan,·worden afgestemd op de beoogde doelen en de te bereiken doelgroepen. De doelen van publieksbegeleiding zullen plaatsgebonden zijn.
Bij het bepalen van de doelgroep moet getracht worden deze zo homogeen mogelijk te houden wat voorkennis, belangstelling en drang tot
kennisvermeerdering betreft. Pas dan zal de voorlichting, die voor haar bestemd is, een optimaal effect sorteren. Om zich deze kennis rond voorlichtingskunde en andere relevante kennis eigen te maken, dienen de publieksbegeleiders - in dit geval de beheerders van bezoekerscentra en hun vaste medewerkers met een publieksgerichte functie - hiervoor een opleiding te volgen. Deze opleiding moet als onderwijsniveau respectievelijk een vorm van Hoger Beroepsonderwijs en één van Middelbaar Beroepsonderwijs zijn. In Nederland blijkt een opleiding, specifiek gericht op publieksbegeleiding, op beide niveaus niet te bestaan. Zowel de beheerders als de vaste medewerkers bemerken in het vervullen van hun functie een aantal kennishiaten. Het geldt hier vooral kennis van de voorwaarden tot publieksbegeleiding: didactiek, voorlichtingskunde, communicatie, sociologie en psychologie. Daarnaast betreffen de manco's inhoudelijke zaken, zoals biologische kennis, kennis van natuur, milieu en landschap, kennis van overdrachtstechnieken, ontwerpen van schriftelijk voorlichtingsmateriaal en onderwijsmateriaal.
Tevens is er gebrek aan technische kennis voelbaar met betrekking tot het opbouwen en inrichten van een tentoonstelling. De publieksbegeleiders hebben getracht om de leemtes op te vullen met bijscholingscursussen. Die voorzien echter niet in kennis van de gemiste aspecten van publieksbegeleiding. Dit is de reden voor het feit dat zij voorstanders zijn van het gestalte geven aan een bijscholingscursus, gericht op publieksbegeleiding. Zij wensen geen opleiding. Immers, zij vervullen reeds een functie als publieksbegeleiders. Zij kunnen zich geen jaar vrij maken om een dagopleiding te volgen. De bijscholingscursus dient een korte cursus te zijn van één à twee weken, waarin de gevoelde kennishiaten opgevuld worden. Wat vorm, duur en inhoud van de cursus betreft: deze moet in overleg met de publieksbegeleiders bepaald worden.
Zoals reeds vermeld is, bestaat er in Nederland geen opleiding, die specifiek gericht is op publieksbegeleiding. Gezien de huidige economische
omstandigheden lijkt het ook niet raadzaam er een op te richten. Wel zijn er opleidingen, die, met enige aanpassing, hierin zouden kunnen
voorzien. Genoemde aanpassingen bestaan uit het uitbreiden van het onderwijsleerplan met een aantal relevante vakken en het uitbouwen van
de afstudeervarianten met 'Publieksbegeleiding'. Als vervolg hierop dienen bijscholingscursussen opgezet te worden, die bijdragen aan de verhoging van de vakbekwaamheid van de publieksbegeleiders. Tevens kunnen deze cursussen voorzien in het 'opfrissen' van de bestaande kennis.
