Het belang van natuur voor de algemene ontwikkeling van de jongeren (12-18 jaar) wordt veelvuldig aangehaald in de wetenschappelijke literatuur. Hierbij wordt de link gemaakt met zowel de gezondheid, het welbevinden en schoolprestaties, als met het leggen van fundamenten voor een duurzame houding als burger.
In Vlaamse scholen (incl. Nederlandstalig onderwijs in Brussel) worden heel wat inspanningen gedaan om natuureducatie te verankeren. Toch blijkt uit dit onderzoek dat buiten leren, natuurcontact en -beleving minder gemakkelijk verankerd geraken in secundaire scholen dan in het basisonderwijs. Wat zijn dan de drempels en hoe kunnen we ze overwinnen?
In 2021 gaf Duurzaam Educatiepunt aan UAntwerpen (Leerstoel Zorg en Natuurlijke Leefomgeving en Edubron) de opdracht om wetenschappelijke literatuur over dit thema te onderzoeken. Op basis van een literatuurstudie en drie internationale cases werd het belang van natuurbetrokkenheid voor jongeren onder de loep genomen. Bijzondere aandacht ging daarbij naar drempels en hefbomen om jongeren bij de natuur te betrekken. Het eerste deel van dit rapport wil antwoord geven op de volgende onderzoeksvragen:
1) Wat is de stand van zaken in wetenschap en beleid met betrekking tot het belang van en de drempels en hefbomen voor het werken rond natuurbetrokkenheid met jongeren (12-18 jaar) in het secundair onderwijs (schoolse context)?
2) Wat kunnen we leren uit internationale voorbeeldpraktijken over het omgaan met de geïdentificeerde drempels en hefbomen, op het vlak van onderwijs en de jongeren zelf?
3) Welke aanbevelingen kunnen op basis van beide verkenningen geformuleerd worden rond natuurbetrokkenheid bij jongeren in het secundair onderwijs in Vlaanderen en voor volgende stappen voor ondersteunend beleid?
Voor deel II ging Duurzaam Educatiepunt met enkele stakeholders in dialoog over de resultaten van de literatuurstudie van UAntwerpen. Er werd naar de mening gevraagd van leerlingen, leerkrachten, pedagogische begeleiders, MOS-begeleiders en medewerkers van organisaties met een aanbod aan natuur- en milieueducatie voor secundaire scholen.
